Dòng tiền (Lưu chuyển tiền tệ): công thức tính và sự khác biệt với lợi nhuận
Dòng tiền (hay lưu chuyển tiền tệ, cash flow) là sự vận động thực tế của các khoản tiền thu vào và chi ra khỏi quỹ tiền mặt cũng như tài khoản ngân hàng của doanh nghiệp trong một khoảng thời gian nhất định. Rất nhiều cửa hàng có lãi tốt trên sổ sách nhưng vẫn lâm vào cảnh thiếu hụt tiền mặt để trả tiền thuê mặt bằng, lương nhân viên và công nợ nhà cung cấp do tiền đang nằm trong các khoản bán chịu chưa thu hồi được.
Dòng tiền thuần = Tổng dòng tiền thu vào − Tổng dòng tiền chi ra. Nếu trong tháng quỹ tiền mặt và ngân hàng của bạn thu về 150.000 và chi ra 120.000 để trả tiền hàng cùng chi phí, dòng tiền thuần sẽ là +30.000.
Công thức tính dòng tiền thuần và các thành phần
Khi tính dòng tiền, chỉ những khoản tiền thực sự đã thu vào hoặc đã chi ra khỏi tài khoản tiền mặt/ngân hàng mới được ghi nhận. Các hóa đơn bán chịu chưa thu tiền và hóa đơn mua hàng chưa thanh toán sẽ chưa làm thay đổi dòng tiền; đồng thời, giao dịch chuyển khoản nội bộ giữa các tài khoản của chính cửa hàng cũng không làm thay đổi tổng quỹ.
Để nắm bắt khả năng thanh khoản rõ ràng, biến động tiền tệ trong kỳ được chia thành ba nhóm chính:
- Dòng tiền vào (thu tiền): Bán hàng thu tiền ngay, thu nợ từ khách hàng và các khoản thu nhập hoạt động khác
- Dòng tiền ra (chi tiền): Thanh toán cho nhà cung cấp, mua hàng trả thẳng, trả tiền thuê nhà, lương, điện nước và thuế
- Dòng tiền thuần (Net cash flow): Chênh lệch giữa tổng tiền thu vào trừ đi tổng tiền chi ra trong kỳ
Vì sao dòng tiền không giống với lợi nhuận?
Lợi nhuận và dòng tiền được ghi nhận ở hai thời điểm khác nhau. Khi bạn xuất hóa đơn bán hàng ghi nợ cho khách, doanh thu và lợi nhuận gộp tăng lên ngay lập tức, nhưng két tiền chưa hề có thêm đồng nào cho tới khi khách thanh toán. Ngược lại, khi bạn bỏ tiền mặt ra nhập một lô hàng lớn, số dư ngân hàng giảm ngay tức khắc, dù giá vốn lô hàng đó chỉ được tính trừ vào lợi nhuận dần dần khi hàng được bán ra.
Chính độ trễ thời gian này khiến nhiều đại lý hoặc cửa hàng tăng trưởng nhanh nhưng bán chịu nhiều rơi vào tình trạng lãi trên giấy mà âm dòng tiền thực tế. Theo dõi song song số dư quỹ tiền mặt/ngân hàng và báo cáo lãi lỗ là cách duy nhất để đảm bảo khả năng thanh toán.
Theo dõi Tài khoản tiền mặt/ngân hàng và dòng tiền trong GiroPS
Trong GiroPS, bạn có thể tạo nhiều tài khoản tiền mặt và ngân hàng, ghi nhận nhanh mọi phiếu thu tiền, thanh toán nhà cung cấp, khoản thu/chi và chuyển khoản nội bộ. Mỗi lần ghi nhận thu nợ theo hóa đơn, hệ thống tự động trừ công nợ của đối tác đồng thời cộng tiền ngay vào tài khoản tiền mặt hoặc ngân hàng tương ứng.
Báo cáo Dòng tiền tổng hợp toàn bộ tiền thu vào, tiền chi ra theo từng khoản mục tài khoản và mức thay đổi dòng tiền thuần cho bất kỳ khoảng thời gian nào, giúp bạn chủ động cân đối nguồn tiền trước hạn thanh toán.
Tình huống thực tế
Ví dụ bằng số: tháng kinh doanh có lãi nhưng âm dòng tiền
Một đại lý bán sỉ bắt đầu tháng với 40.000 trong tài khoản ngân hàng. Trong tháng, đại lý bán lượng hàng trị giá 200.000 (giá vốn 140.000) và trả 25.000 tiền thuê mặt bằng cùng chi phí cố định, đạt lợi nhuận ròng trên sổ sách là 35.000. Tuy nhiên, khách mới trả tiền mặt 90.000, còn 110.000 ghi nợ sang tháng sau. Cùng tháng đó, đại lý phải trả nhà cung cấp 115.000 cộng với 25.000 chi phí (tổng chi 140.000). Dòng tiền thuần là 90.000 − 140.000 = −50.000: dù lãi 35.000 nhưng quỹ tiền mặt vẫn bị hụt.
Câu hỏi thường gặp
Dòng tiền dương và dòng tiền âm có ý nghĩa gì?
Dòng tiền dương cho thấy lượng tiền thực thu vào lớn hơn lượng tiền thực chi ra trong kỳ, giúp quỹ dự trữ của cửa hàng dày lên. Dòng tiền âm nghĩa là chi vượt thu và doanh nghiệp đang phải rút tiền tích lũy từ các kỳ trước ra bù đắp.
Chuyển khoản từ quỹ tiền mặt vào ngân hàng có làm đổi dòng tiền thuần không?
Không. Việc nộp tiền mặt từ két cửa hàng vào tài khoản ngân hàng chỉ là chuyển khoản nội bộ làm thay đổi nơi cất giữ tiền, tổng số tiền hiện có của doanh nghiệp hoàn toàn giữ nguyên.
Làm thế nào để cải thiện dòng tiền cho cửa hàng nhỏ?
Hãy nhắc nợ đúng hạn, linh hoạt thu tiền từng phần để thu hồi vốn nhanh, tránh dồn quá nhiều tiền mặt vào hàng tồn kho chậm luân chuyển và đàm phán kỳ hạn trả nợ nhà cung cấp khớp với chu kỳ thu tiền khách hàng.