Khoản phải trả nhà cung cấp (công nợ phải trả) là gì và cách quản lý?
Khoản phải trả nhà cung cấp — hay công nợ phải trả — là tổng số tiền doanh nghiệp của bạn còn nợ các nhà cung cấp cho hàng hóa đã nhập kho hoặc dịch vụ đã nhận theo hình thức mua chịu. Chỉ số này cho biết bao nhiêu phần tiền trong tài khoản tiền mặt hoặc ngân hàng hiện tại đã được cam kết cho các đợt thanh toán sắp tới.
Khoản phải trả nhà cung cấp = tổng giá trị hóa đơn mua hàng đã duyệt − tổng số tiền đã thanh toán cho nhà cung cấp tính đến nay. Khi một hóa đơn mua hàng đã duyệt chưa được trả hết, số dư còn lại được ghi nhận là công nợ phải trả.
Các thành phần và cách tính công nợ phải trả nhà cung cấp
Khi nhập hàng từ nhà phân phối hoặc xưởng sản xuất, cửa hàng thường thỏa thuận hạn thanh toán 15, 30 hoặc 60 ngày thay vì trả đủ tiền mặt ngay lúc giao hàng. Ngay khi hàng vào kho và bạn duyệt hóa đơn mua hàng, phần tiền chưa thanh toán sẽ được ghi nhận vào số dư công nợ của đối tác nhà cung cấp đó.
Để theo dõi công nợ chuẩn xác, chỉ những chứng từ mua hàng đã được xác nhận mới được đưa vào phép tính. Các đơn đặt hàng chưa giao hoặc hóa đơn mua hàng ở trạng thái nháp chưa tạo ra nghĩa vụ thanh toán chính thức nên không được cộng vào tổng nợ phải trả.
- Hóa đơn mua hàng đã duyệt: Tổng giá trị xác nhận trên hóa đơn của hàng hóa hoặc dịch vụ đã nhận từ nhà cung cấp
- Khoản thanh toán đã chi: Số tiền trả đủ hoặc trả từng phần đã xuất từ tài khoản tiền mặt hoặc ngân hàng cho nhà cung cấp
- Số dư phải trả còn lại: Số tiền ròng doanh nghiệp còn phải thanh toán sau khi trừ đi mọi khoản đã trả
Tác động đến cân đối quỹ và sự khác biệt với khoản phải thu
Trong khi khoản phải thu khách hàng là tiền sẽ chảy vào quỹ từ việc bán hàng, thì khoản phải trả nhà cung cấp là tiền sẽ chảy ra để thanh toán nguồn hàng. Trễ hạn thanh toán dễ làm mất uy tín và bị ngừng giao hàng; ngược lại, trả nợ quá sớm khi chưa cân đối quỹ có thể khiến cửa hàng thiếu tiền mặt trả tiền thuê mặt bằng hoặc lương nhân viên.
Quản lý dòng tiền hiệu quả là sắp xếp lịch trả nợ nhà cung cấp khớp với nhịp thu tiền từ khách hàng. Nhờ đó, bạn tận dụng tốt thời gian mua trả chậm mà vẫn giữ được số dư an toàn trong quỹ.
Theo dõi hóa đơn mua hàng và sao kê nhà cung cấp trong GiroPS
Trong GiroPS, khi bạn duyệt một hóa đơn mua hàng, hệ thống đồng thời cập nhật tồn kho, tính lại giá vốn bình quân gia quyền và cộng số nợ vào đối tác nhà cung cấp; hóa đơn mua nháp không được tính vào bất kỳ tổng nào. Mỗi giao dịch thanh toán toàn bộ hay một phần sẽ trừ tiền ở tài khoản tiền mặt hoặc ngân hàng đã chọn và giảm ngay số nợ còn lại trên hóa đơn.
Từ trang chi tiết nhà cung cấp, bạn có thể xem danh sách hóa đơn chưa tất toán, kiểm tra lịch sử trả góp, theo dõi ngày đáo hạn và xuất bảng sao kê công nợ PDF để đối chiếu nhanh với nhà cung cấp.
Tình huống thực tế
Ví dụ: tính khoản phải trả nhà cung cấp cuối tháng
Một cửa hàng bán lẻ ghi nhận trong tháng hai hóa đơn mua hàng đã duyệt từ nhà phân phối trị giá 65.000 và 45.000 (tổng cộng 110.000), ngoài ra có một hóa đơn mua nháp 15.000 đang chờ kiểm tra đơn giá. Trước cuối tháng, cửa hàng thanh toán đủ hóa đơn đầu tiên 65.000 và trả một phần 20.000 cho hóa đơn thứ hai (tổng chi 85.000). Bản nháp không được tính. Cuối tháng, khoản phải trả nhà cung cấp còn lại là 110.000 − 85.000 = 25.000 ở hóa đơn thứ hai.
Câu hỏi thường gặp
Hóa đơn mua hàng lưu nháp có làm tăng công nợ nhà cung cấp không?
Không. Bản nháp chỉ là ghi chép tạm thời trước khi kiểm duyệt. Trong GiroPS, chỉ những hóa đơn mua hàng đã duyệt mới làm thay đổi số dư nhà cung cấp và tổng nợ phải trả.
Tôi có thể thanh toán một hóa đơn mua hàng thành nhiều đợt không?
Có. Mỗi đợt trả tiền được ghi nhận là thanh toán một phần từ tài khoản tiền mặt hoặc ngân hàng, giúp giảm ngay số dư quỹ và chỉ giữ lại phần tiền chưa trả trên hóa đơn đó.
Làm sao đối chiếu khi số liệu công nợ của nhà cung cấp lệch với sổ của tôi?
Hãy mở thẻ đối tác nhà cung cấp trong GiroPS, xuất bảng sao kê công nợ PDF liệt kê đầy đủ các hóa đơn mua đã duyệt và các lần thanh toán để so sánh từng dòng với bảng kê của họ.