Czym jest rotacja zapasów i jak ją obliczyć?
Rotacja zapasów pokazuje, ile razy w danym okresie przeciętny zapas został sprzedany i uzupełniony. To najszybszy sposób, żeby sprawdzić, jak długo Twoje pieniądze leżą na półce.
Wskaźnik rotacji zapasów = koszt sprzedanych towarów w okresie ÷ przeciętna wartość zapasów. Przeciętny zapas to średnia z wartości na początek i na koniec okresu. Rotacja równa 6 oznacza, że zapas odnowił się w tym okresie sześć razy.
Wzór i jego elementy
Potrzebne są trzy liczby, wszystkie z tego samego okresu i wycenione w ten sam sposób, na przykład według średniej ważonej. Ceny sprzedaży po jednej stronie i koszty po drugiej zawyżają wynik.
- Koszt sprzedanych towarów: ile kosztowały towary sprzedane w okresie
- Przeciętny zapas: (wartość na początek + wartość na koniec) ÷ 2
- Rotacja w dniach: liczba dni w okresie ÷ wskaźnik rotacji
Co mówi wysoka lub niska rotacja
Wysoka rotacja oznacza, że towar szybko schodzi i niewiele pieniędzy jest zamrożonych. Jeśli jest bardzo wysoka, możliwe, że często brakuje Ci towaru; sprawdź stany krytyczne i terminy dostaw.
Niska rotacja może wskazywać na zalegające towary, zbyt duże zakupy albo zapasy zagrożone przeterminowaniem. Nie ma jednej właściwej wartości: artykuły spożywcze rotują dużo szybciej niż części zamienne. Najwięcej mówi porównanie tej samej grupy towarów z jej własnymi wcześniejszymi okresami.
Skąd wziąć dane w GiroPS
Raport Zyski i straty podaje koszt sprzedanych towarów za wybrany okres, liczony według średniej ważonej. Wartość zapasów znajdziesz w raporcie magazynowym i w podsumowaniu firmy, na podstawie dodatnich stanów towarów z ewidencją magazynową.
Zanotuj wartość zapasów na początku i na końcu okresu, policz średnią i podziel przez nią koszt sprzedanych towarów. Towary bez ceny zakupu nie są poprawnie wyceniane, więc przed liczeniem uzupełnij brakujące koszty.
Praktyczny przykład
Przykład: jeden kwartał
Koszt sprzedanych towarów w sklepie przez trzy miesiące wyniósł 180 000. Na początku kwartału zapasy były warte 50 000, na końcu 40 000. Przeciętny zapas to (50 000 + 40 000) ÷ 2 = 45 000, a rotacja 180 000 ÷ 45 000 = 4. W ciągu 90 dni daje to 90 ÷ 4 = 22,5 dnia: przeciętny towar sprzedaje się w nieco ponad trzy tygodnie.
Często zadawane pytania
Czy rotację można liczyć od przychodów?
Można, ale wynik wyjdzie zawyżony, bo cena sprzedaży zawiera Twój zysk. Zapasy wycenia się po koszcie, więc spójniej jest użyć kosztu sprzedanych towarów. Jeśli liczysz od przychodów, zaznacz to w raporcie.
Jaki okres wybrać?
Sprawdzi się miesiąc, kwartał albo rok; ważne, żeby porównywać okresy tej samej długości. Przy towarach sezonowych wyliczenie roczne wyrównuje mylący pojedynczy miesiąc.
Jak poprawić rotację zapasów?
Kupuj wolno rotujące towary w mniejszych ilościach, ustaw stany krytyczne bestsellerów według rzeczywistej sprzedaży i wcześnie wyłapuj towar, który trzeba będzie wyprzedać z rabatem. Celem nie jest pusta półka, tylko ta sama sprzedaż przy mniejszym zamrożonym kapitale.