Brutowinstmarge: formule, berekening en verschil met opslag
De brutowinstmarge geeft als percentage weer welk deel van de netto-omzet overblijft nadat de inkoopwaarde van de verkochte goederen is betaald. Door dit percentage per artikel en productgroep te volgen, zie je direct hoeveel elke verkoop bijdraagt aan het dekken van vaste bedrijfskosten zoals huur en personeel.
Brutowinstmarge = ((Nettoverkoopprijs − Inkoopprijs) ÷ Nettoverkoopprijs) × 100. Koop je een artikel in voor 80 en verkoop je het voor 100 exclusief btw, dan is je brutowinst 20 en bedraagt je brutowinstmarge 20%.
De formule en onderdelen van de brutowinstmarge
Voor een zuivere berekening moeten zowel de verkoopprijs als de inkoopkosten exclusief btw worden genomen en moeten eventuele regel- of factuurkortingen al zijn afgetrokken. Zelfs een kleine korting verlaagt rechtstreeks de brutowinst boven de deelstreep, waardoor je margepercentage sneller daalt dan vaak wordt gedacht.
Omdat inkoopprijzen per levering kunnen schommelen, geeft de gewogen gemiddelde kostprijs een veel betrouwbaarder beeld dan één losse inkoopfactuur. De formule bestaat uit drie vaste onderdelen:
- Nettoverkoopomzet: De verkoopprijs na aftrek van verleende kortingen, exclusief btw
- Kostprijs van de omzet: De inkoopwaarde van de verkochte voorraad op basis van de gemiddelde kostprijs
- Brutowinstmarge (%): De brutowinst gedeeld door de nettoverkoopomzet, vermenigvuldigd met 100
Verschil tussen brutowinstmarge en opslagpercentage (markup)
In de detailhandel en groothandel worden brutowinstmarge en opslagpercentage (kostprijsopslag of markup) regelmatig door elkaar gehaald. Beide berekeningen gebruiken hetzelfde brutowinstbedrag in de teller, maar bij opslag deel je door de inkoopprijs en bij brutowinstmarge deel je door de verkoopprijs.
Stel dat je een product inkoopt voor 80 en daar een opslag van 25% bovenop zet; de verkoopprijs wordt dan 100. De winst van 20 is echter 20% van de verkoopprijs van 100, dus 25% opslag komt overeen met 20% brutowinstmarge. Geef je een klant per abuis 25% korting op 100 omdat je denkt dat je marge 25% is, dan verkoop je voor 75 en leg je 5 per stuk toe.
Je verkoopmarges volgen in GiroPS
GiroPS werkt bij elke geboekte inkoopfactuur automatisch de gewogen gemiddelde kostprijs van je voorraadartikelen bij. In het rapport Verkoopanalyse en op het scherm Winst & Verlies zie je voor elke gekozen periode de netto-omzet, de kostprijs en de kolom met de behaalde brutowinstmarge.
Bij het bepalen van nieuwe verkoopprijzen of kortingsacties kun je bovendien onze gratis rekentool `profit-margin-calculator` gebruiken om opslag en marge direct om te rekenen. Werk je met medewerkers, dan kun je via de rolrechten de inkoopprijzen verbergen zodat je marges vertrouwelijk blijven.
Praktijkvoorbeeld
Rekenvoorbeeld: invloed van korting op de brutowinstmarge
Een ijzerwarenwinkel verkoopt een gereedschap voor 250 exclusief btw met een gemiddelde inkoopkostprijs van 160. De brutowinst is 250 − 160 = 90, wat neerkomt op een brutowinstmarge van (90 ÷ 250) × 100 = 36% (het opslagpercentage op de kostprijs is 90 ÷ 160 = 56,25%). Geeft de winkel 10% actiekorting, dan zakt de nettoverkoopprijs naar 225, wordt de brutowinst 225 − 160 = 65 en daalt de daadwerkelijke brutowinstmarge naar (65 ÷ 225) × 100 = 28,89%.
Veelgestelde vragen
Wat is een gezonde brutowinstmarge voor een mkb-bedrijf?
Dat hangt sterk af van je branche en de omloopsnelheid van je voorraad. Een groothandel met snelle doorstroom kan met een lagere marge werken, terwijl een speciaalzaak of boetiek een hogere marge nodig heeft om winkelhuur en personeelslasten terug te verdienen.
Kan de brutowinstmarge ook negatief zijn?
Ja. Zodra de nettoverkoopprijs na korting lager uitvalt dan de gemiddelde inkoopprijs, wordt de brutowinstmarge negatief. Dit gebeurt meestal alleen bewust bij het opruimen van winkeldochters om vastzittend werkkapitaal vrij te maken.
Hoe bereken ik de verkoopprijs bij een gewenste brutowinstmarge?
Deel de inkoopprijs door (1 − gewenste marge als decimaal getal). Kost een artikel 140 en mik je op een brutowinstmarge van 30%, dan reken je 140 ÷ (1 − 0,30) = 140 ÷ 0,70 = 200 exclusief btw.