Break-evenpunt (Kritische omzet): formule, dekkingsbijdrage en voorbeeld
Het break-evenpunt (ook wel kritische afzet of kritische omzet genoemd) is het exacte verkoopvolume waarbij je totale opbrengsten precies gelijk zijn aan al je vaste én variabele kosten, zodat je noch winst noch verlies maakt. Wie deze drempel kent, weet exact hoeveel stuks of hoeveel omzet er elke maand minimaal nodig is voordat het bedrijf echt winst gaat draaien.
Break-evenafzet (Stuks) = Vaste kosten ÷ (Verkoopprijs per stuk − Variabele kosten per stuk). Heb je 12.000 aan maandelijkse vaste lasten en verkoop je een artikel voor 50 met 30 aan variabele kosten, dan draagt elk stuk 20 bij en speel je quitte bij 600 stuks (30.000 omzet).
De break-evenformule en dekkingsbijdrage per eenheid
Bij een break-evenanalyse splits je de bedrijfskosten in vaste kosten (die elke maand doorlopen, ook als je niets verkoopt) en variabele kosten (die meebewegen met elk verkocht artikel). Elke verkoop betaalt eerst zijn eigen directe inkoop- en verzendkosten; het bedrag dat overblijft heet de dekkingsbijdrage (contributiemarge) en dient om de vaste kosten te dekken.
Neem zowel de verkoopprijs als de kosten exclusief btw. De berekening steunt op drie kerngetallen:
- Vaste kosten (constante kosten): Terugkerende lasten zoals winkelhuur, vaste salarissen, verzekeringen en abonnementen
- Variabele kosten per eenheid: Kosten die direct per verkoop ontstaan, zoals de gemiddelde inkoopprijs en verpakking
- Dekkingsbijdrage per eenheid: Nettoverkoopprijs min variabele kosten per stuk waarmee de vaste lasten worden terugverdiend
Kritische afzet (stuks) versus kritische omzet
Verkoop je één hoofdproduct, dan deel je de vaste kosten door de dekkingsbijdrage per stuk om direct het minimale aantal te verkopen eenheden (de kritische afzet) te vinden. Voor een winkel of groothandel met honderden verschillende artikelen deel je de vaste kosten door het gemiddelde brutowinstmarge-percentage (als decimaal getal) om de kritische omzet te berekenen.
Zolang je onder het break-evenpunt blijft, draait de onderneming verlies over die periode; zodra je erboven komt, is de dekkingsbijdrage van elk extra verkocht artikel pure nettowinst. Zo reken je eenvoudig door wat een huurverhoging of kortingsactie betekent voor je minimale verkoopdoel.
Vaste lasten en winstdrempel bewaken in GiroPS
Wanneer je in GiroPS je bedrijfsuitgaven boekt onder duidelijke rekeningcategorieën (zoals huur, personeel en kantoorkosten), zie je in één oogopslag hoe hoog je maandelijkse vaste lasten zijn. Het overzicht Winst & Verlies combineert vervolgens je netto-omzet, de gewogen gemiddelde kostprijs van de verkopen en je kosten, zodat je direct ziet of je het break-evenpunt hebt gepasseerd.
Om snel verschillende prijzen, inkoopkosten of vaste lasten door te rekenen, kun je onze gratis online tool `break-even-calculator` gebruiken.
Praktijkvoorbeeld
Rekenvoorbeeld: maandelijkse break-evenafzet en kritische omzet
Een winkel heeft maandelijks 12.000 aan vaste kosten voor huur, lonen en energie. Een product wordt verkocht voor 50 exclusief btw en heeft een variabele kostprijs (gemiddelde inkoop plus verpakking) van 30. De dekkingsbijdrage per stuk is 50 − 30 = 20. Het break-evenpunt in stuks bedraagt 12.000 ÷ 20 = 600 eenheden, oftewel een kritische omzet van 600 × 50 = 30.000 (of 12.000 ÷ 0,40 brutowinstmarge = 30.000). Vanaf het 601e verkochte stuk levert elke verkoop 20 nettowinst op.
Veelgestelde vragen
Hoe kan ik het break-evenpunt van mijn bedrijf verlagen?
Er zijn drie directe knoppen om aan te draaien: je maandelijkse vaste kosten verlagen, scherper inkopen om de variabele kosten per eenheid te drukken, of je verkoopprijs verhogen zodat de dekkingsbijdrage per stuk stijgt.
Wat doet een korting met mijn break-evenpunt?
Een korting verlaagt rechtstreeks je dekkingsbijdrage per stuk, waardoor je aanzienlijk meer moet verkopen. Geef je in het voorbeeld hierboven 10% korting (prijs van 50 naar 45), dan zakt de dekkingsbijdrage van 20 naar 15 en stijgt de benodigde afzet van 600 naar 800 stuks.
Hoe bereken ik de kritische omzet bij een breed assortiment?
Deel je totale vaste kosten door je gemiddelde brutowinstmarge als decimaal getal. Bij 12.000 aan vaste lasten en een gemiddelde brutowinstmarge van 40% (0,40) bedraagt je kritische omzet 12.000 ÷ 0,40 = 30.000.