Malım kaç günde satılıyor? Stok devir hızı hesaplama
Bir dönemde sattığınız malların size maliyetini ve dönem başı ile sonundaki stok değerinizi girin. Araç, malınızın rafta ortalama kaç gün beklediğini ve stoğunuzun dönemde kaç kez yenilendiğini gösterir. Muhasebede buna stok devir hızı denir.
Hesaplayıcı
Satış tutarı değil, sattığınız malın size maliyeti.
Yıl için 365, çeyrek için 90, ay için 30.
Sonuç
- Stok kaç kez döndü (devir hızı)
- Mal rafta ortalama kaç gün kalıyor
- Ortalama stok
Hesaplama tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz sayılar hiçbir yere gönderilmez.
Stok devir hızı = satılan malın maliyeti ÷ ortalama stok. Stokta kalma süresi = dönemdeki gün sayısı ÷ devir hızı. Yılda maliyeti 240.000 olan mal satan ve ortalama 40.000'lik stok tutan bir dükkânın stoğu yılda 6 kez, yaklaşık 61 günde bir döner.
Formül ve neden maliyet kullanılır?
Devir hızı, stoğunuzdan çıkan malı elinizde tuttuğunuz malla karşılaştırır. İki tarafın da aynı şekilde ölçülmesi gerekir; bu yüzden hesapta satış cirosu değil satılan malın maliyeti kullanılır. Stoğunuz raf fiyatıyla değil, ödediğiniz bedelle değerlenir.
Araç şu formüllerle çalışır:
- Ortalama stok = (dönem başı stok + dönem sonu stok) ÷ 2
- Stok devir hızı = satılan malın maliyeti ÷ ortalama stok
- Ortalama stokta kalma süresi = dönemdeki gün ÷ stok devir hızı
Sonucu nasıl okumalı?
Herkes için tek bir iyi rakam yoktur: taze gıdanın birkaç günde bir dönmesi gerekir, hırdavat ya da yedek parça ise aylarca bekleyip yine kârlı olabilir. Asıl anlamlı karşılaştırma kendi geçmiş dönemlerinizle, ürün grupları arasında ve tedarikçinin size tanıdığı vadeyle yapılandır.
Yıllık dönem için kaba bir rehber:
| Yıllık devir hızı | Stokta kalma süresi | Çoğu zaman anlamı |
|---|---|---|
| 12 | yaklaşık 30 gün | Mal kabaca her ay alınıp satılıyor |
| 4 | yaklaşık 91 gün | Stok kabaca her çeyrekte yenileniyor |
| 1,5 | yaklaşık 243 gün | Yavaş: rafta çok para bağlı |
Rakamları doğru almak
Her iki tarihte de stok değerini maliyetle alın ve üç girdi için aynı dönemi kullanın. Stoğunuz yıl içinde çok dalgalanıyorsa, örneğin bayram ya da sezon öncesi şişiyorsa, dönem başı ve sonu tipik bir ayı yansıtmayabilir; o durumda aylık değerlerin ortalaması daha doğrudur.
Dükkânın toplam devir hızı sorunları gizleyebilir. Hızlı dönen bir grup toplamı iyi gösterirken birkaç yavaş ürün sessizce para bağlayabilir. Hesabı ana ürün gruplarınız için de yapın ve en yavaşlara yakından bakın.
Örnek iş senaryosu
Örnek: bir züccaciyenin bir yılı
Bir züccaciye yıl içinde kendisine 240.000 liraya mal olan ürün sattı. 1 Ocak'ta maliyetle 35.000, 31 Aralık'ta 45.000 liralık stoğu vardı; ortalama stok 40.000 liradır. Devir hızı 240.000 ÷ 40.000 = yılda 6 kezdir ve bir ürün rafta ortalama 365 ÷ 6 ≈ 61 gün bekler.
Adım Adım Uygulama
1. Dönemin satılan mal maliyetini alın
Satış toplamını değil, sattığınız malın maliyetini kullanın. Kâr-zarar raporunda genellikle satılan malın maliyeti olarak yer alır.
2. Stok değerini maliyetle girin
Dönem başı ve sonu stok değerini ya da elinizde varsa ortalamayı girin. Dönemin gün sayısını seçin.
3. Rakamları GiroPS'ten alın
GiroPS'in kâr-zarar raporu seçtiğiniz tarih aralığında ağırlıklı ortalama maliyetle satılan malın maliyetini, stok raporu da stok takipli ürünlerin maliyetle değerini gösterir. Düzenli stok sayımı her iki rakamı da raftaki gerçeğe yakın tutar.
Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri
Sıkça Sorulan Sorular
İyi bir stok devir hızı kaçtır?
Ne sattığınıza bağlıdır. Bozulabilir ürünlerde yüksek, dayanıklı ürünlerde daha düşük olabilir. Genel bir ölçüt yerine kendi önceki dönemlerinizle ve tedarikçi vadenizle karşılaştırın.
Devir hızını güne nasıl çeviririm?
Dönemdeki gün sayısını devir hızına bölün. Yılda 8 devir, stoğun yaklaşık 365 ÷ 8 ≈ 46 gün kaldığı anlamına gelir.
Maliyet yerine satış tutarını kullanabilir miyim?
Ancak stoğu da satış fiyatıyla değerliyorsanız. Satışı maliyetli stokla karıştırmak devir hızını kabaca kâr oranınız kadar şişirir.
Devir hızı düşüyorsa ne anlamalıyım?
Stok satıştan hızlı büyüyor: alımlar büyük, bazı ürünler satılmıyor ya da bir sezon bitti. Önce en yavaş dönen ürünlere bakın.