Stok kodu (SKU) nedir ve nasıl verilir?
Stok kodu (uluslararası adıyla SKU), işletmenizin her bir ürünü kendi içinde hatasız ayırmak, rafta hızla bulmak ve stok hareketlerini karışıklık olmadan izlemek için verdiği benzersiz dahili koddur. Benzer isimli yüzlerce kalem arasında doğru ürünü saniyeler içinde seçmenizi sağlar.
Stok kodu (SKU), bir işletmenin sattığı veya depoladığı her ürüne kendi düzenine göre verdiği harf ve rakamlardan oluşan özel kimlik kodudur. Evrensel barkoddan farklı olarak tamamen işletme tarafından belirlenir ve ürünün kategorisini, rengini veya ölçüsünü tek bakışta anlatır.
Okunabilir bir stok kodu nasıl kurulur?
İyi bir stok kodu rastgele rakamlardan oluşmaz; kodu gören çalışan veya işletme sahibi ürün kartını açmadan bile hangi raftaki hangi kalemden bahsedildiğini anlayabilmelidir. Bunun için genel kategoriden özele doğru giden kısa ve tutarlı bir şablon kullanılır.
Kod yapısını kurarken tüm ürün gruplarında aynı sırayı korumak, yeni ürün eklerken kararsızlığı önler ve Excel listelerinde ya da stok sayımı ekranlarında ürünleri doğal biçimde gruplar. Aşağıdaki temel kurallar uzun vadede kod karmaşasını engeller.
- Kategori, alt özellik ve ölçü sırasını izleyin: örneğin dış cephe beyaz 5 litre boya için BOYA-BYZ-5L gibi anlamlı kısaltmalar seçin.
- Boşluk, eğik çizgi veya özel noktalama işaretleri yerine yalnızca büyük harf, rakam ve kısa çizgi (-) kullanın.
- Excel veya başka yazılımlarda baştaki sıfırların silinmesi riskine karşı kodları 0 (sıfır) ile başlatmaktan kaçının; O harfi ile 0 rakamını, I harfi ile 1 rakamını bir arada kullanmayın.
- Her fiziksel çeşide tek bir kod verin ve satışı tamamen biten eski bir ürünün stok kodunu yıllar sonra bile başka bir ürüne tekrar atamayın.
Stok kodu (SKU) ile barkod arasındaki fark nedir?
Barkod (EAN veya UPC), üretici tarafından küresel standartlara göre alınan ve ürünün ambalajına basılan evrensel numaradır; aynı marka ve boyuttaki ürün hangi mağazada satılırsa satılsın barkodu aynıdır. Stok kodu ise tamamen sizin işletmenize özeldir; kendi depo düzeninize ve isimlendirme alışkanlığınıza göre şekillenir.
Ayrıca her ürünün üzerinde hazır barkod bulunmaz: açık satılan hırdavat malzemeleri, kendi ürettiğiniz kalemler, çuvalla alınan zirai ürünler veya hizmet kalemleri üretici barkodu taşımaz. Bu ürünlere anlaşılır bir stok kodu verdiğinizde, barkodu olmasa bile satışta, alışta ve stok sayımında hiçbir karışıklık yaşamazsınız.
GiroPS'te stok kodu nasıl kullanılır?
GiroPS ürün/hizmet kartında hem Barkod hem de Stok Kodu alanı ayrı ayrı yer alır. Ürünün ambalajında üretici barkodu varsa telefon kamerasıyla okutabilir, aynı zamanda kendi dahili düzeniniz için Stok Kodu alanına BOYA-BYZ-5L gibi okunabilir bir kod tanımlayabilirsiniz.
Fatura, fiyat teklifi veya sipariş hazırlarken ya da stok sayımı yaparken arama kutusuna stok kodunun birkaç harfini yazarak ürünü anında bulabilirsiniz. Farklı hacim, ölçü veya renkteki ürünleri ayrı ürün kartları olarak açıp sonuna ölçü kodunu eklediğinizde, her çeşidin kritik stok uyarısını ve ağırlıklı ortalama maliyetini ayrı ayrı takip edersiniz.
Örnek iş senaryosu
Örnek: boya ve hırdavat mağazasında kodlama
Bir yapı markette plastik iç cephe boyası üç farklı renkte (beyaz, krem, gri) ve iki farklı kova hacminde (5 litre ve 15 litre) satılıyor. Hepsine sadece 'İç Cephe Boyası' yazmak yerine mağaza sahibi şu stok kodu şablonunu kurar: ICBOYA-BYZ-05L, ICBOYA-BYZ-15L, ICBOYA-KRM-05L, ICBOYA-KRM-15L, ICBOYA-GRI-05L ve ICBOYA-GRI-15L. Böylece depoda sayım yapan personel kovaların hacmini ve rengini koddan hemen ayırt eder, yanlış boyuttaki kovadan stok düşülmesi engellenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Ürünün barkodu varsa yine de stok kodu vermeli miyim?
Zorunlu değildir ancak çok faydalıdır. Barkod yalnız rakamlardan oluştuğu için listelerde ve raporlarda hangi ürün olduğunu bakarak anlamak zordur; okunabilir bir stok kodu ise ekran ve PDF belgelerde ürünü anında tanımanızı sağlar.
Aynı ürünü iki farklı tedarikçiden alıyorsam iki ayrı stok kodu mu açmalıyım?
Müşteriye sattığınız ürün birebir aynıysa (aynı marka, aynı model ve aynı birim) tek ürün kartı ve tek stok kodu kullanmalısınız. Böylece farklı tedarikçilerden farklı fiyatlarla yaptığınız alımlar aynı stokta birleşir ve ağırlıklı ortalama maliyet doğru hesaplanır.
İdeal bir stok kodu kaç karakter olmalıdır?
Genellikle 8 ile 14 karakter arası, kısa çizgilerle ayrılmış üç parçalı kodlar küçük ve orta ölçekli işletmeler için en pratik uzunluktur. Çok uzun kodlar faturada yer kaplar ve elle yazılırken hata riskini artırır.